Erfbelasting bij een tweede verblijf in Spanje: een overzicht van de regionale verschillen

Algemene Spaanse erfbelastingregels voor niet-residenten

1) Wie moet erfbelasting betalen?

Als je geen fiscaal resident bent in Spanje, maar je erft Spaans gelegen activa zoals een vakantiewoning, een bankrekening in Spanje of aandelen van Spaanse entiteiten, dan moet je in Spanje erfbelasting betalen, ongeacht je woonplaats.

• Niet-residenten zijn enkel belastingplichtig voor bezittingen in Spanje (situs-principe).
• De erfbelasting wordt betaald door de erfgenamen, niet door de nalatenschap zelf.

2) Termijn en procedure

• De erfbelastingaangifte moet in principe binnen 6 maanden na het overlijden worden ingediend.
• In bepaalde gevallen kan een uitstel van 6 extra maanden worden aangevraagd.

3) Nationale tarieven

Spanje kent nationale progressieve tarieven die kunnen oplopen tot ongeveer 34%. Deze tarieven vormen de basisregels; de uiteindelijke belasting is vaak veel lager door regionale vrijstellingen en kortingen.

Bron: Ley 29/1987 del Impuesto sobre Sucesiones y Donaciones.

Op nationaal niveau bestaan ook algemene vrijstellingen per erfgenaam. Voor echtgenoten, ouders en volwassen kinderen bedraagt deze basisvrijstelling ongeveer €15.957. Voor erfgenamen in groep III bedraagt dit ongeveer €7.993. Deze nationale vrijstellingen vormen echter slechts het uitgangspunt. In de praktijk zijn het vooral de regionale regelingen die de uiteindelijke belastingdruk bepalen.

4) Erfgenamen-groepen

• Groep I: kinderen jonger dan 21 jaar
• Groep II: kinderen vanaf 21 jaar, echtgenoot of partner en ouders
• Groep III: broers, zussen, ooms, tantes, neven en nichten
• Groep IV: andere personen

Sinds een uitspraak van het Europees Hof van Justitie (2015) krijgen niet-residenten dezelfde regionale kortingen en vrijstellingen als residenten.

Regionaal overzicht van de erfbelasting per regio

Costa Blanca — Comunidad Valenciana

Zeer gunstige erfbelasting voor directe familieleden (groep I en II). Belangrijke kenmerken:

• Vrijstelling van €100.000 per erfgenaam voor directe erfgenamen (kinderen, echtgenoot of partner en ouders).
• Korting tot 99% op de berekende erfbelasting boven deze vrijstelling.
• Voor jongere erfgenamen (jonger dan 21 jaar) bestaan bijkomende voordelen.

Resultaat: een niet-resident die een woning in de Costa Blanca erft, betaalt in de praktijk doorgaans slechts een zeer gering bedrag aan erfbelasting wanneer het om directe familie gaat.

De uiteindelijke belasting blijft afhankelijk van de waarde van het geërfde vermogen en de familiale band, maar in veel familiale situaties is de effectieve erfbelasting bijzonder beperkt.

Voor minder nauwe erfgenamen blijven de voordelen bestaan, maar zijn deze beperkter dan voor directe familieleden.

Costa Cálida — Regio Murcia

De regio Murcia staat bekend om een korting van 99% voor directe erfgenamen (echtgenoot, kinderen en ouders).

In de praktijk betekent dit dat erfbelasting vaak slechts in naam bestaat en voor directe familie vrijwel nihil is.

Voor erfgenamen buiten de directe familie (groep III en IV) gelden lagere kortingen, maar de regeling blijft gunstiger dan het nationale basisregime.

Costa de Almería & Costa del Sol — Andalusië

In Andalusië geldt voor directe erfgenamen:

• Een vrijstelling tot €1.000.000 per erfgenaam.
• Daarboven een korting van 99% op de berekende erfbelasting.

Dit betekent dat bij directe familie vrijwel geen erfbelasting verschuldigd is, zelfs bij hogere waarden. De hoge vrijstelling per erfgenaam maakt dat ook bij meerdere erfgenamen substantiële vermogens grotendeels belastingvrij kunnen worden overgedragen.

Geregistreerde partners (parejas de hecho) worden vaak gelijkgesteld aan gehuwden, al kan dit regionaal verschillen.

Tenerife — Canarische Eilanden

De Canarische Eilanden passen een korting van 99,9% toe voor directe erfgenamen.

In de praktijk betekent dit dat erfbelasting feitelijk praktisch nihil is voor directe familieleden.

Formele vrijstellingen (zoals €18.500 voor kinderen en €40.400 voor de langstlevende echtgenoot) bestaan nog, maar worden door deze regeling vrijwel volledig geneutraliseerd.

Door de combinatie van vrijstellingen en de zeer hoge regionale korting is de effectieve erfbelasting voor directe familie in de meeste gevallen verwaarloosbaar.

Mallorca & Ibiza — Balearen

De Balearen hanteren een zeer gunstige regeling voor directe erfgenamen, met een vrijstelling van 100%.

Voor andere erfgenamen geldt een korting van ongeveer 60% of meer, afhankelijk van de familiale band en de waarde van de erfenis.

Dubbele belasting & België / Nederland

Wanneer een niet-resident Spaans vastgoed erft, is in principe Spaanse erfbelasting verschuldigd op de in Spanje gelegen goederen. In het woonland kan daarnaast ook aangifteplicht bestaan voor de wereldwijde nalatenschap.

Spanje heeft geen specifiek dubbelbelastingverdrag voor erfbelasting met België of Nederland. Er bestaat dus geen verdragsbescherming tegen dubbele heffing.

In de praktijk voorzien zowel België als Nederland echter in een nationale regeling om dubbele belasting op buitenlands onroerend goed geheel of gedeeltelijk te vermijden. De in Spanje betaalde erfbelasting kan doorgaans worden verrekend met de in het woonland verschuldigde erfbelasting, tot het bedrag dat daar op datzelfde vermogen wordt geheven.

Voor Nederland kan daarnaast de zogenaamde 10-jaar-regel van toepassing zijn, waarbij Nederland onder bepaalde voorwaarden nog erfbelasting kan heffen na emigratie. De concrete toepassing hangt steeds af van de nationale regelgeving en de individuele situatie.

Samenvatting per regio

Onderstaande tabel geeft een vereenvoudigd overzicht van de regionale regelingen en is geen rangschikking. De concrete impact hangt af van de familiale situatie en de waarde van het vermogen.